justyna

Co to jest jąkanie?

"Jąkanie się jest zaburzeniem mowy, w którym obserwujemy zawahania, potknięcia, napięcia mięśniowe i nagłe ruchy". Jąkanie może być wynikiem zespołu różnych czynników fizycznych, psychicznych i ich kombinacji. Początkowe stadium jąkania to nieskrępowane powtarzanie głosek, sylab i słów. Niepokój, że coś dzieję się nie tak, jak powinno, rodzi się, gdy do powtórzeń dołączone są napięcia mięśniowe i dłuższe pauzy, powodujące przerwanie mowy.

Jąkanie "wczesnodziecięce" wskazuje jedynie na wiek, niczego poza tym nie wyjaśnia. Jąkanie rozwojowe występuje w tym okresie ze względu na dużą pobudliwość dziecka, szybkie bogacenie słownika i rozwój myślenia przy małej sprawności artykulacji. Dysproporcja między tym, co dziecko rozumie i chce powiedzieć, a tym co może wypowiedzieć jest źródłem napięć, które mogą zaburzyć jego mowę i być przyczyną jąkania. Małe pociechy powtarzają głoski, sylaby, wyrazy, części zdania, ich mowa jest nierytmiczna i pełna pauz

Świadomość niepłynności mowy przedstawiana jest w pewnych etapach:

  • W pierwszym okresie osoba jąkająca się nie ma poczucia, że jest jąkająca.
  • W drugim i trzecim okresie uświadamia sobie owy deficyt i odczuwa zakłopotanie.
  • Ostatnia faza okresu to logofobia, czyli następuje lęk przez mówieniem.

Jąkanie u niektórych osób przejawia się, jako tak zwany stan przejściowy, wywołany lękiem czy stresem. U innych zaś przejawia się w cięższych formach i jest stanem trwałym. Jednak ciągle problem jąkania nie do końca został wyjaśniony. Żadna dziedzina nauki, nie jest w stanie jednoznacznie zdefiniować odpowiedzi, czym jest jąkanie. Naukowcy szukają odpowiedniej interpretacji i każda na swój sposób, potwierdza postawioną tezę. Mimo wielu książek, czasopism czy artykułów dotyczących problemu jąkania, wciąż pozostają niejasności oraz problemy oczekujące rozwiązania.
"Jednym ze sposobów charakterystyki jąkania jest opis jego rozwoju. Jest to ważne ujęcia, ponieważ to, jakiej terapii poddana jest osoba jąkająca się, zależy w znacznej mierze od stadium rozwoju zaburzenia mowy".

Cztery fazy rozwoju jąkania:

I. Objawami jąkania są powtórzenia lub wydłużenia jednej sylaby bądź głoski, będącej rozpoczęciem wypowiedzi; nie dostrzegany jest tutaj wysiłek, dziecko jest nieświadome swojej niepłynności. Bywają okresy kiedy mowa jest płynna. Faza ta określana niegdyś jako jąkanie pierwotne.

II. Zauważalne są zmiany w powtórzeniach i wydłużeniach dźwięków, które stają się silniejsze i bardziej nieregularne. Dziecko nadal jest nieświadome zaburzenia; są momenty, że mowa jest poprawna.

III. Jąkanie wzrasta wraz z jego częstotliwością objawów. Dziecko uświadamia sobie problem jaki go dotknął, co powoduje, że pojawia się drżenie szczelnie zamkniętych wiązadeł głosowych, warg i języka; dziecko unika trudnych słów, pojawiają się współruchy. Rozpoczyna się walka z jąkaniem.

IV. Następuje jąkanie wtórne, którego podstawą jest lęk i unikanie mówienia. Niepokój obecny jest nie tylko przed wypowiadaniem trudnych dla niego wyrazów, ale dotyczy również dźwięków i sytuacji w jakich się znajduje lub może znaleźć. W tej fazie zachodzą zmiany w osobowości, wywołane ciągłym niepokojem, poczuciem bycia gorszym i obwinianiem się o trudności w porozumiewaniu się. Potęguje to utrwalenie i pogłębianie się takiego stanu, w którym nie ma już okresów samoistnej poprawy w mowie.

Niepłynność mowy jest obecna w życiu każdego człowieka. Często w naszej mowie wtrącamy dźwięki "yyyy", powodując przerwę w ciągłości wypowiedzi. Zdarza nam się powtarzać głoski czy sylaby a nawet i zdania, powtarzając te elementy składniowe, dajemy sobie czas na zastanowienie lub przypomnienie tego co mamy mówić dalej. Jest to zupełnie prawidłowy proces a całkowicie płynna mowa jest niemożliwa, tak samo jest z jąkaniem. Różnica pomiędzy jąkaniem a prawidłową niepłynnością mówienia jest niewielka. Różni się na podstawie ilości niepłynności, ciężkości niepłynności, okoliczności występowania niepłynności i zachowaniem zmierzającym do ukrywania trudności.

Zapraszamy do polubienia nas